Үйілмелі және нақты тығыздық
Нақты тығыздық
Тастың өзінің тығыздығы, қуыссыз. Диабазда — ≈ 2,7–2,9 т/м³. Жыныс қасиеті, жеткізу есебінде тікелей қолданылмайды.
Үйілмелі тығыздық
Дәндер арасындағы қуыстарды қоса үйіндідегі масса — 1,38–1,65 т/м³. Тоннаны м³-ке аудару және кузов/вагон көлемін есептеу үшін осы қолданылады.
HKC диабазының фракция бойынша үйілмелі тығыздығы
Қиыршық тас пен елек — «НаЦЭкС» АҚ аккредиттелген сынақ орталығының хаттамалары бойынша (17.11.2025); ЩПС — ГОСТ 8267-93 бойынша бағдар. Партияның нақты тығыздығы сапа паспортымен расталады.
| Фракция | Үйілмелі тығыздық, т/м³ | Дереккөз |
|---|---|---|
| 5-10 мм | 1,464 | «НаЦЭкС» хаттамасы № 2266 (17.11.2025) |
| 5-20 мм | 1,520 | «НаЦЭкС» хаттамасы № 413/01с-04 (13.07.2026) |
| 10-20 мм | 1,490 | «НаЦЭкС» хаттамасы № 2268 (17.11.2025) |
| 20-40 мм | 1,474 | «НаЦЭкС» хаттамасы № 2269 (17.11.2025) |
| 25-60 мм | 1,40 | ГОСТ 8267-93 бойынша бағдар |
| 40-70 мм | 1,380 | «НаЦЭкС» хаттамасы № 2270 (17.11.2025) |
| 0-5 мм (елеуіш) | 1,480 | «НаЦЭкС» хаттамасы № 2280 (17.11.2025) |
| 0-40 мм (ҚТҚ) | 1,60 | ГОСТ 8267-93 бойынша бағдар |
| 0-70 мм (ҚТҚ) | 1,62 | ГОСТ 8267-93 бойынша бағдар |
| 0-80 мм (ҚТҚ) | 1,65 | ГОСТ 8267-93 бойынша бағдар |
«Қиыршық тас тығыздығы М1000» — жиі кездесетін жаңсақтық
«М1000 тығыздығы» деген сұрау қате: М1000 — ұсақталу беріктігінің маркасы, тығыздық емес. Марка тас көтеретін жаншу жүктемесін көрсетеді. Тығыздық бөлек, т/м³-пен өлшенеді әрі фракцияға байланысты. HKC диабазы — М1400 беріктік маркасы (М1000-нан жоғары), үйілмелі тығыздығы кесте бойынша 1,38–1,65 т/м³.
Тоннаны текше метрге және кері аудару
Көлем = масса ÷ үйілмелі тығыздық
Мысалы: 69 т 20-40 (1,474) ≈ 47 м³
Масса = көлем × үйілмелі тығыздық
Мысалы: 50 м³ 5-20 (1,52) ≈ 76 т
Вагон есептеу керек пе? → Қиыршық тас калькуляторы
Жиі қойылатын сұрақтар
1 м³ қиыршық таста қанша тонна?
Үйілмелі тығыздық фракцияға қарай 1,38–1,49 т/м³ (сынақ хаттамалары бойынша), қиыршық тас-құм қоспаларында ≈1,65-ке дейін. Ұсақ (5-10, 0-5 мм) ≈1,46–1,48 т/м³; ірі (40-70 мм) 1,38 т/м³. Жоғарыдағы кестені қараңыз.
«М1000 тығыздығы» дегеніміз не?
«М1000» — тығыздық емес, ұсақталу беріктігінің маркасы. Тығыздық т/м³-пен өлшенеді және фракцияға байланысты, М-маркасына емес. HKC диабазы — М1400 беріктік маркасы, үйілмелі тығыздығы 1,38–1,65 т/м³.
Үйілмелі мен нақты тығыздықтың айырмашылығы?
Диабаздың нақты тығыздығы (тастың өзі, қуыссыз) ~2,7–2,9 т/м³. Үйілмелі тығыздық дәндер арасындағы қуыстарды ескереді, сондықтан төмен — 1,38–1,65 т/м³, жеткізу мен көлем есебінде осы қолданылады.
Тоннаны текше метрге қалай аударамын?
Көлем (м³) = масса (т) ÷ үйілмелі тығыздық (т/м³). Мысалы, 1,474 тығыздықтағы 69 т 20-40 мм ≈ 47 м³. Кері: масса = көлем × тығыздық.